« Ders Kataloğuna Geri Dön
  • İLT305 DERSİN KODU
  • GÜZ DERSİN DÖNEMİ
  • Zorunlu DERSİN STATÜSÜ
  • 3 DERS SAATİ
  • 2 UYGULAMA SAATİ
  • 6 AKTS KREDİSİ
  • Türkçe DERSİN DİLİ
  • LİSANS PROGRAM
ÖĞRETİM TEKNİKLERİ
Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma
ÖLÇME, DEĞERLENDİRME
ara sınav ve dönem sonu sınavı çoktan seçmeli şeklinde yapılacaktır
DEĞERLENDİRME SİSTEMİ
  • %40 Ara sınav
  • %60 Final

DERSİN AMAÇLARI

İletişim Kuramları I dersi, iletişim ve medya çalışmaları alanında geliştirilen yaklaşım, kuram ve modelleri genel sosyal teoriyle ilişkisi içinde ele almaktadır. Bu doğrultuda derste, değerlendirilen kuramların temel kavram ve savları ortaya konulurken, söz konusu kuramların üretildiği tarihsel, kültürel ve entelektüel bağlamın belirginleştirilmesine çalışılmaktadır. Bu sayede ders, iletişim ve medya çalışmaları alanında geliştirilen yaklaşım, kuram ve modellerin sunduğu açılım ve kısıtlamalar hakkında öğrencilere bilgi sunmaktadır.

DERSİN ÖĞRENME KAZANIMLARI

  • “iletişim”, “medya”, “kitle iletişim araçları”, “iletişim kuramları”, “iletişim çalışmaları” ve “medya çalışmaları” kavramlarını tanımlar.
  • Kitle toplumu ve kitle kültürü yaklaşımının medya kavrayışını açıklar.
  • Güçlü etki yaklaşımını ve şırınga/hipodermik iğne modelini açıklar.
  • Psikoloji ve sosyal psikolojiye dayalı iletişim araştırmalarını, uyutucu etki ve eşik bekçisi kavramını açıklar.
  • Güçlü etki yaklaşımı, iletişimin iki aşamalı akışı kuramı ve kanaat önderi kavramını açıklar.
  • Kullanımlar ve doyumlar kuramının temel savlarını ve temsilcilerini açıklar.
  • Chicago Okulu’nun iletişim ve medya araştırmalarını değerlendirir.
  • Matematiksel iletişim kuramının temel savlarını ve temsilcilerini ayırt eder.
  • Ekme/yetiştirme tezi ve kültürel göstergeler projesinin temel savlarını ve temsilcilerini ayırt eder.
  • Gündem koyma/belirleme kuramının temel savlarını ve temsilcilerini ayırt eder
  • Suskunluk sarmalı kuramını açıklar
  • Araç merkezli iletişim yaklaşımlarını, "global köy" ve "araç mesajdır" kavram ve tezlerini tanımlar.
  • Yeniliklerin yayılımı kuramını açıklar
  • Modernleşme kuramı açısından medyayı değerlendirir.
  • Modernleşme kuramına yönelik eleştirileri, “kültürel emperyalizm” ve “medya emperyalizmi” tezlerini açıklar
  • Propaganda modelinin temel özelliklerini ve temsilcilerini ayırt eder.

DERSİN KARŞILADIĞI PROGRAM YETERLİLİKLERİ

  • PY1: Yerel, ulusal ve ulusötesi düzeyde siyasi, ekonomik, kültürel, toplumsal ve hukuki işleyişe dair disiplinlerarası bir bilgi ve yaklaşıma sahip olur.
  • PY2: Halkla ilişkilerin ve reklamcılığın tarih ve bağlam bilgisini değerlendirir ve bu alanlardaki gelişmeleri takip eder.
  • PY7: İletişim ve medya alanıyla ilgili olay ve olguları kavramsallaştırma ve analiz etme becerisine sahip olur; kanıtlara ve araştırmalara dayalı çözüm önerileri geliştirebilir.

HAFTALIK DERS İÇERİĞİ

  • 1.hafta 16 Eylül 2015: Giriş, ders tanıtımı
  • 2.hafta 23 Eylül 2015: Resmi Tatil
  • 3.hafta 30 Eylül 2015: “iletişim”, “medya”, “kitle iletişim araçları”, “iletişim kuramları”, “iletişim çalışmaları” ve “medya çalışmaları” kavramlarının değerlendirilmesi ve İletişim kuramlarına ilişkin yapılan dönemleştirme ve sınıflandırmalar
  • 4.hafta 7 Ekim 2015: Kitle toplumu ve kitle kültürü yaklaşımından medyaya/kitle iletişim araçlarına bakış
  • 5.hafta 14 Ekim 2015: Güçlü etki yaklaşımı ve şırınga/hipodermik iğne modeli (Harold Lasswell); psikoloji ve sosyal psikolojiye dayalı iletişim araştırmaları, uyutucu etki ve eşik bekçisi kavramları (Carl Iver Hovland ve Kurt Lewin)
  • 6.hafta 21 Ekim 2015: Sınırlı etki yaklaşımı, iletişimin iki aşamalı akışı kuramı ve kanaat önderi kavramı (Paul Lazarsfeld); seçici/pekiştirici etki kuramı (Joseph Klapper); kullanımlar ve doyumlar kuramı (Jay Blumler, Herta Herzog, Elihu Katz, Denis McQuail)
  • 7.hafta 28 Ekim 2015: Chicago Okulu’nun iletişim ve medya araştırmaları (John Dewey, George Herbert Mead ve Robert Ezra Park)
  • 8.hafta 4 Kasım 2015: Ara sınavlar
  • 9.hafta 11 Kasım 2015: Ara sınavlar
  • 10.hafta 18 Kasım 2015: Matematiksel iletişim kuramı (Claude Elwood Shannon ve Warren Weaver)
  • 11.hafta 25 Kasım 2015: Ekme/yetiştirme tezi ve kültürel göstergeler projesi (George Gerbner, Michael J. Morgan ve Nancy Signorielli)
  • 12.hafta 02 Aralık 2015: Gündem koyma/belirleme kuramı (Maxwell McCombs ve Donald Shaw); suskunluk sarmalı kuramı (Elisabeth Noelle-Neumann)
  • 13.hafta 09 Aralık 2015: “imparatorluk ve iletişim araçları”, “araç mesajdır” ve “küresel köy” tezleri (Harold Innis ve Marshall McLuhan)
  • 14.hafta 16 Aralık 2015: Yeniliklerin yayılımı kuramı (Everett Rogers); modernleşme kuramı açısından medya (Daniel Lerner, Wilbur Schramm, Lucian Pye)
  • 15.hafta 23 Aralık 2015: Modernleşme kuramına yönelik eleştiriler, “kültürel emperyalizm”, “medya emperyalizmi” tezleri ve uluslararası iletişimin ekonomi politiği (Herbert Schiller ve Armand Mattelart); propaganda modeli (Noam Chomsky ve Edward Herman)

KAYNAKLAR

  • [30 Eylül 2015] Kaya, Raşit (2009). İktidar Yumağı: Medya-Sermaye-Devlet. Ankara: İmge Kitabevi. sf. 23-33 ve 44-64.
  • [30 Eylül 2015] Laughey, Dan (2010). Medya Çalışmaları: Teoriler ve Yaklaşımlar. Çev. Ali Toprak. İstanbul: Kalkedon. sf. 9-24.
  • [07 Ekim 2015] Swingewood, Alan (1996). Kitle Kültürü Efsanesi. Çev. Aykut Kansu. Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları. sf. 17-29.
  • [14 Ekim 2015] Bourse, Michel ve Halime Yücel (2012). İletişim Bilimlerinin Serüveni. İstanbul: Ayrıntı Yayınları. sf. 78-84.
  • [14 Ekim 2015] Hovland, Carl Iver ve Walter Weiss (1992) “Kaynağın Güvenilirliği ve Haberleşmenin Etkinliği Üzerindeki Etkisi.” Kitle Haberleşmesi Teorilerine Giriş. Der. Ünsal Oskay. s. 237-259.
  • [14 Ekim 2015] Laughey, Dan (2010). Medya Çalışmaları: Teoriler ve Yaklaşımlar. Çev. Ali Toprak. İstanbul: Kalkedon. sf. 39-44.
  • [14 Ekim 2015] Maigret, Éric (2011). Medya ve İletişim Sosyolojisi. Çev. Halime Yücel. İstanbul: İletişim Yayınları. sf. 69-81.
  • [14 Ekim 2015] Mattelart, Armand ve Michèle Mattelart, (1998). İletişim Kuramları Tarihi. Çev. Merih Zıllıoğlu. İstanbul: İletişim Yayınları. sf. 29-34 ve 41-43.
  • [21 Ekim 2015] Bourse, Michel ve Halime Yücel (2012). İletişim Bilimlerinin Serüveni. İstanbul: Ayrıntı Yayınları. sf. 84-94.
  • [21 Ekim 2015] Fiske, John (2003). İletişim Çalışmalarına Giriş. 2. baskı. Çev. Süleyman İrvan. Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları. sf. 194-202.
  • [21 Ekim 2015] Katz, Elihu (1994). “İletişimde İki Aşamalı Akış.” İletişim: Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, sayı 1-2. Çev. Nazife Güngör. sf. 231-248.
  • [21 Ekim 2015] Laughey, Dan (2010). Medya Çalışmaları: Teoriler ve Yaklaşımlar. Çev. Ali Toprak. İstanbul: Kalkedon. sf. 56-59.
  • [21 Ekim 2015] Maigret, Éric (2011). Medya ve İletişim Sosyolojisi. Çev. Halime Yücel. İstanbul: İletişim Yayınları. sf. 97-104 ve 104-106.
  • [21 Ekim 2015] Mattelart, Armand ve Michèle Mattelart, (1998). İletişim Kuramları Tarihi. Çev. Merih Zıllıoğlu. İstanbul: İletişim Yayınları. sf. 37-41.
  • [28 Ekim 2014] Morva, Oya (2013). Chicago Okulu: Pragmatik Sosyal Teoride İletişimin Keşfi. İstanbul: Doruk Yayınları. sf. 85-143.
  • [18 Kasım 2015] Bourse, Michel ve Halime Yücel (2012). İletişim Bilimlerinin Serüveni. İstanbul: Ayrıntı Yayınları. sf. 65-72.
  • [18 Kasım 2015] Fiske, John (2003). İletişim Çalışmalarına Giriş. 2. baskı. Çev. Süleyman İrvan. Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları. sf. 21-41.
  • [25 Kasım 2015] Fiske, John (2003). İletişim Çalışmalarına Giriş. 2. baskı. Çev. Süleyman İrvan. Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları. sf. 185-194.
  • [25 Kasım 2015] Gerbner, George (2014). “Kargaşa ve Terör Günlerinde Televizyon Şiddeti.” Medyaya Karşı içinde. Çev. İsmail Kovacı ve Veysel Batmaz. İstanbul: Ayrıntı Yayınları. sf. 436-457.
  • [25 Kasım 2015] Laughey, Dan (2010). Medya Çalışmaları: Teoriler ve Yaklaşımlar. Çev. Ali Toprak. İstanbul: Kalkedon. sf. 47-49.
  • [25 Kasım 2015] McQuail, Denis ve Sven Windahl (2005). İletişim Modelleri: Kitle İletişim Çalışmalarında. Çev. Konca Yumlu. Ankara: İmge Yayınevi. sf. 127-131.
  • [2 Aralık 2015] Laughey, Dan (2010). Medya Çalışmaları: Teoriler ve Yaklaşımlar. Çev. Ali Toprak. İstanbul: Kalkedon. sf. 49-53.
  • [2 Aralık 2015] McCombs, Maxwell ve Donald Shaw (1994). “Kitle İletişim Araçlarının Gündem Oluşturma İşlevi.” İletişim: Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, sayı 1-2. Çev. Abdülrezak Altun. sf. 259-270.
  • [2 Aralık 2015] Maigret, Éric (2011). Medya ve İletişim Sosyolojisi. Çev. Halime Yücel. İstanbul: İletişim Yayınları. sf. 254-259.
  • [2 Aralık 2015] Noelle-Neumann, Elisabeth (2002). “Suskunluk Sarmalı Kuramı’nın Medyayı Anlamaya Etkisi.” Medya Kültür Siyaset. Der. Süleyman İrvan. 2. Basım. Ankara: Alp Yayınları. sf. 379-391.
  • [9 Aralık 2015] Bourse, Michel ve Halime Yücel (2012). İletişim Bilimlerinin Serüveni. İstanbul: Ayrıntı Yayınları. sf. 105-109.
  • [9 Aralık 2015] Laughey, Dan (2010). Medya Çalışmaları: Teoriler ve Yaklaşımlar. Çev. Ali Toprak. İstanbul: Kalkedon. sf. 25-29.
  • [9 Aralık 2015] Maigret, Éric (2011). Medya ve İletişim Sosyolojisi. Çev. Halime Yücel. İstanbul: İletişim Yayınları. sf. 129-139.
  • [9 Aralık 2015] Stevenson, Nick (2008). Medya Kültürleri: Sosyal Teori ve Kitle İletişimi. Çev. Göze Orhon ve Barış Engin Aksoy. Ankara: Ütopya Yayınevi. (“Marshall McLuhan ve Kültürel Araçlar” bölümü sf. 195-216).
  • [16 Aralık 2015] Türkoğlu, Nurçay (2010). İletişim Bilimlerinden Kültürel Çalışmalara Toplumsal İletişim: Tanımlar, Kavramlar, Tartışmalar. İstanbul: Urban Kitap. sf. 123-139.
  • [23 Aralık 2015] Mattelart, Armand ve Michèle Mattelart, (1998). İletişim Kuramları Tarihi. Çev. Merih Zıllıoğlu. İstanbul: İletişim Yayınları. sf. 92-96.
  • [23 Aralık 2015] Stevenson, Nick (2008). Medya Kültürleri: Sosyal Teori ve Kitle İletişimi. Çev. Göze Orhon ve Barış Engin Aksoy. Ankara: Ütopya Yayınevi. sf. 299-308.
  • [23 Aralık 2015] Tomlinson, John (1999). Kültürel Emperyalizm: Eleştirel Bir Giriş. Çev. Emrehan Zeybekoğlu. İstanbul: Ayrıntı Yayınları. sf. 57-74.
  • [23 Aralık 2015] Chomsky, Noam ve Edward S. Herman (2006). Rızanın İmalatı: Kitle Medyasının Ekonomi Politiği. Çev. Ender Abadoğlu. İstanbul: Aram Yayıncılık. sf. 75-120

Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesi