« Ders Kataloğuna Geri Dön
  • İLT306 DERSİN KODU
  • BAHAR DERSİN DÖNEMİ
  • Zorunlu DERSİN STATÜSÜ
  • 3 DERS SAATİ
  • 2 UYGULAMA SAATİ
  • 6 AKTS KREDİSİ
  • Türkçe DERSİN DİLİ
  • LİSANS PROGRAM
ÖĞRETİM TEKNİKLERİ
Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma
ÖLÇME, DEĞERLENDİRME
Vize ve final sınavı çoktan seçmeli olarak yapılacaktır.
DEĞERLENDİRME SİSTEMİ
  • %40 Ara sınav
  • %60 Final

DERSİN AMAÇLARI

İletişim Kuramları II dersi medya ve iletişim çalışmaları alanında geliştirilen kuram ve yaklaşımları genel sosyal teoriyle ilişkisi içinde ele almaktadır.  Derste Eleştirel Teori/Frankfurt Okulu, eleştirel ekonomi politik yaklaşım, göstergebilim, kültürel çalışmalar geleneği, feminist yaklaşımlar, yeni medyayı ve postmodernizm-medya ilişkisini konu alan yaklaşımlar ele alınacaktır.  Bu derste ele alınan yaklaşım ve kuramların temel kavram ve savları ortaya konulurken, söz konusu kuramların üretildiği tarihsel, kültürel ve entelektüel bağlamlar da belirginleştirilmeye çalışılacaktır. Bu sayede ders, iletişim ve medya çalışmaları alanında geliştirilen yaklaşım ve kuramların sunduğu açılım ve kısıtlamalar konusunda öğrenicilere bilgi vermeyi amaçlamaktadır.

DERSİN ÖĞRENME KAZANIMLARI

  • Eleştirinin ne olduğu ve neye yönelik olduğunu açıklar.
  • Toplumsal eleştirinin tarihsel ve düşünsel kökenlerini ayırt eder.
  • Medya eleştirisini toplumsal eleştiri çerçevesinde değerlendirir.
  • Eleştirel düşünce ile geleneksel eleştiriyi karşılaştırır.
  • Geleneksel eleştiri ile eleştirel düşüncenin bilgibilimsel farkını açıklar.
  • Geleneksel eleştiri ile eleştirel düşüncenin metodolojik farkını açıklar.
  • Eleştirel kuramların tarihsel ve düşünsel kökenlerini açıklar.
  • Hegel, Marks, Gramsci ve Althusser gibi düşünürler arasındaki kavramsal bağlantıları ve kopmaları değerlendirir.
  • Frankfurt Okulu’nun toplum ve medya eleştirisinin kavramsal uğraklarını değerlendirir.
  • Eleştirel iletişim kuramında 1960’lardan itibaren başlayan yeni konumlanmaları yorumlar.
  • Yeni eleştirelliğin arka planındaki temel siyasi, toplumsal-ekonomik ve kültürel dinamikleri ayırt eder.
  • Yeni eleştirelliğin Marksizmde hangi önermelerin sorunlarından kaynaklandığını saptar.
  • Yeni eleştirelliğin medya çalışmalarında ne tür yönelimlere yol açtığını değerlendirir.
  • Kültürel çalışmalar yaklaşımının temel derdini ve ilgilerini, klasik Marksist medya eleştirisiyle karşılaştırmalı olarak açıklar.
  • Kültürel çalışmaların tematik ilgilerini ayırt eder ve bunların yeni toplumsal hareketlerle bağlantısını kurar.
  • Kültürel çalışmalar alanında yapılan belli başlı araştırma örneklerini değerlendirir.
  • Medya eleştirisini ve çözümlemesini belirli bir yaklaşıma ve yönteme dayalı olarak gerçekleştirir.

DERSİN KARŞILADIĞI PROGRAM YETERLİLİKLERİ

  • PY1: Yerel, ulusal ve ulusötesi düzeyde siyasi, ekonomik, kültürel, toplumsal ve hukuki işleyişe dair disiplinlerarası bir bilgi ve yaklaşıma sahip olur.
  • PY7: İletişim ve medya alanıyla ilgili olay ve olguları kavramsallaştırma ve analiz etme becerisine sahip olur; kanıtlara ve araştırmalara dayalı çözüm önerileri geliştirebilir.

HAFTALIK DERS İÇERİĞİ

  • 1.hafta 16 Şubat 2015: Giriş ve ders tanıtımı
  • 2.hafta 23 Şubat 2015: Frankfurt Okulu I (Theodor W. Adorno ve Max Horkheimer)
  • 3.hafta 02 Mart 2015: Frankfurt Okulu II (Herbert Marcuse ve Walter Benjamin)
  • 4.hafta 09 Mart 2015: Frankfurt Okulu III (Leo Lowenthal ve Jürgen Habermas)
  • 5.hafta 16 Mart 2015: Ekonomi Politik Yaklaşım I (İngiltere: Peter Golding, Graham Murdock, Nicholas Garnham)
  • 6.hafta 23 Mart 2015: Ekonomi Politik Yaklaşım II (Kuzey Amerika: Robert McChesney, Vincent Mosco, Dan Schiller)
  • 7.hafta 30 Mart 2015: Ara sınavlar
  • 8.hafta 06 Nisan 2015: Ara sınavlar
  • 9.hafta 13 Nisan 2015: Göstergebilim (Roland Barthes, Umberto Eco)
  • 10.hafta 20 Nisan 2015: Kültürel Çalışmalar I (Kodlama kodaçım modeli, Stuart Hall)
  • 11.hafta 27 Nisan 2015: Kültürel Çalışmalar II (İzleyici Araştırmaları, David Morley ve John Fiske)
  • 12.hafta 04 Mayıs 2015: Feminist medya çalışmaları-I (liberal, sosyalist ve radikal feminizmin medya yaklaşımları)
  • 13.hafta 11 Mayıs 2015: Feminist medya çalışmaları-II (Angela McRobbie, Ien Ang, Janice Radway, Laura Mulvey)
  • 14.hafta 18 Mayıs 2015: Yeni medyayı ve postmodernizm-medya ilişkisini konu alan yaklaşımlar-I (Jean Baudrillard)
  • 15.hafta 25 Mayıs 2015: Yeni medyayı ve postmodernizm-medya ilişkisini konu alan yaklaşımlar-II (Paul Virilio ve Manuel Castells)

KAYNAKLAR

  • [23 Şubat 2015] Adorno, Theodor W. (2005). “Kültür Endüstrisini Yeniden Düşünmek.” Kitle İletişim Kuramları içinde. Der. ve Çev. Erol Mutlu. Ankara: Ütopya Yayınevi. sf. 240-249.
  • [23 Şubat 2015] Inglis, Fred (2005). “Frankfurt Okulu.” Kitle İletişim Kuramları içinde. Der. ve Çev. Erol Mutlu. Ankara: Ütopya Yayınevi. sf. 221-226.
  • [23 Şubat 2015] Kejanlıoğlu, Beybin D. (2005). Frankfurt Okulu’nun Eleştirel Bir Uğrağı: İletişim ve Medya. Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları. sf. 173-207.
  • [23 Şubat 2015] Zipes, Jack. “Frankfurt Okulu ve Kültür Eleştirisi.” Kitle İletişim Kuramları içinde. Der. ve Çev. Erol Mutlu. Ankara: Ütopya Yayınevi. sf. 227-232.
  • [02 Mart 2015] Benjamin, Walter (1995). “Hikâye Anlatıcısı: Nikolay Leskov’un Eserleri Üzerine Düşünceler.” Son Bakışta Aşk: Walter Benjamin’den Seçme Yazılar içinde. 2. basım. İstanbul: Metis Yayınları. sf. 77-100.
  • [02 Mart 2015] Gürbilek, Nurdan (1995). “Sunuş.” Son Bakışta Aşk: Walter Benjamin’den Seçme Yazılar içinde. Yay. Haz. Nurdan Gürbilek. 2. basım. İstanbul: Metis Yayınları. sf. 7-38.
  • [02 Mart 2015] Kejanlıoğlu, Beybin D. (2005). Frankfurt Okulu’nun Eleştirel Bir Uğrağı: İletişim ve Medya. Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları. sf. 243-253.
  • [09 Mart 2015] Habermas, Jurgen (2004). “Kamusal Alan.” Kamusal Alan içinde. Der. Meral Özbek. İstanbul: Hil Yayın. sf. 95-102.
  • [09 Mart 2015] Kejanlıoğlu, Beybin D. (2005). Frankfurt Okulu’nun Eleştirel Bir Uğrağı: İletişim ve Medya. Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları. sf. 209-234.
  • [09 Mart 2015] Stevenson, Nick (2008). Medya Kültürleri: Sosyal Teori ve Kitle İletişimi. Ankara: Ütopya Yayınevi. sf. 85-128.
  • [16 Mart 2015] Golding, Peter ve Graham Murdock (2002). “Kültür, İletişim ve Ekonomi Politik.” Medya Kültür Siyaset içinde. Der. Süleyman İrvan. Çev. Dilek Beybin Kejanlıoğlu. Genişletilmiş ikinci baskı. Ankara: Alp Yayınevi. sf. 59-97.
  • [16 Mart 2015] Garnham, Nicholas (2008). “Bir Kültürel Materyalizm Teorisine Doğru.” İletişim Çalışmalarında Kırılmalar ve Uzlaşmalar. Der. Sevilay Çelenk. Ankara: De Ki Yayınları. sf. 67-83.
  • [23 Mart 2015] McChesney, Robert W. (2003). “Küresel İletişimin Politik Ekonomisi.” Kapitalizm ve Enformasyon Çağı: Küresel İletişim Devriminin Politik Ekonomisi. Der. Robert W. McChesney vd. Çev. Nil Senem Çınga vd. Ankara: Epos Yayınları. sf. 7-38.
  • [23 Mart 2015] Mosco, Vincent (2006). “Bilgi Endüstrilerinde Emeğin Yöndeşmesi.” İletişim: Kuram ve Araştırma Dergisi sayı 23: 63-80.
  • [23 Mart 2015] Schiller, Dan (2006). “İletişim ve Kriz: Enformasyona Dayalı Kapitalizm ve Kontrol Devleti.” İletişim: Kuram ve Araştırma Dergisi sayı 23: 27-40.
  • [13 Nisan 2015] Barthes, Roland (2003). Çağdaş Söylenler. Çev. Tahsin Yücel. İstanbul: Metis Yayınları.
  • [13 Nisan 2015] Mattelart, Armand ve Michele Mattelart (1998). İletişim Kuramları Tarihi. Çev. Merih Zıllıoğlu İstanbul: İletişim Yayınları sf. 68-70.
  • [13 Nisan 2015] Maigret, Eric (2011). Medya ve İletişim Sosyolojisi. Çev. Halime Yücel. İstanbul: İletişim Yayınları. sf. 143-160.
  • [20 Nisan 2015] Hall, Stuart (2003). “Kodlama ve Kodaçım.” Söylem ve İdeoloji içinde. Çev. Barış Çoban. Haz. Barış Çoban ve Zeynep Özarslan. İstanbul: Su Yayınları. sf. 309-326.
  • [20 Nisan 2015] Stevenson, Nick (2008). Medya Kültürleri: Sosyal Teori ve Kitle İletişimi. Ankara: Ütopya Yayınevi. sf. 66-78.
  • [27 Nisan 2015] Stevenson, Nick (2008). Medya Kültürleri: Sosyal Teori ve Kitle İletişimi. Ankara: Ütopya Yayınevi. sf. 134-170.
  • [04 Mayıs 2015] Steeves, Leslie H. (1999). “Feminist Teoriler ve Medya Çalışmaları.” Medya İktidar İdeoloji içinde. Der. ve Çev. Mehmet Küçük. 2. basım. Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları. sf. 129-197.
  • [04 Mayıs 2015] Van Zoonen, Liesbet (2002). “Medyaya Feminist Yaklaşımlar.” Medya Kültür Siyaset içinde. Der. Süleyman İrvan. Genişletilmiş ikinci baskı. Ankara: Alp Yayınevi. sf. 467-514
  • [11 Mayıs 2015] Mulvey, Laura (1997). “Feminist Film Eleştiri Manifestosu: Görsel Haz ve Anlatı Sineması.” Çev. Nilgün Abisel. 25. Kare, sayı: 21 (Ekim-Aralık 97). sf. 38-46.
  • [11 Mayıs 2015] Stevenson, Nick (2008). Medya Kültürleri: Sosyal Teori ve Kitle İletişimi. Ankara: Ütopya Yayınevi. sf. 170-193.
  • [18 Mayıs 2015] Fiske, John (2002). “Postmodernizm ve Televizyon.” Medya Kültür Siyaset içinde. Der. Süleyman İrvan. Genişletilmiş ikinci baskı. Ankara: Alp Yayınevi. sf. 29-58.
  • [18 Mayıs 2015] Stevenson, Nick (2008). Medya Kültürleri: Sosyal Teori ve Kitle İletişimi. Ankara: Ütopya Yayınevi. sf. 241-296.
  • [25 Mayıs 2015] Maigret, Eric (2011). Medya ve İletişim Sosyolojisi. Çev. Halime Yücel. İstanbul: İletişim Yayınları. sf. 327-348.
  • [25 Mayıs 2015] Stevenson, Nick (2008). Medya Kültürleri: Sosyal Teori ve Kitle İletişimi. Ankara: Ütopya Yayınevi. sf. 308-344.

Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesi