« Ders Kataloğuna Geri Dön
  • COM302 DERSİN KODU
  • BAHAR DERSİN DÖNEMİ
  • Zorunlu DERSİN STATÜSÜ
  • 3 DERS SAATİ
  • 5 AKTS KREDİSİ
  • Türkçe DERSİN DİLİ
  • LİSANS PROGRAM
ÖĞRETİM TEKNİKLERİ
Ders anlatımı, soru-cevap, tartışma
ÖLÇME, DEĞERLENDİRME
Vize ve final sınavı
DEĞERLENDİRME SİSTEMİ
  • %40 Ara sınav
  • %60 Final

DERSİN AMAÇLARI

İletişim alanında geliştirilen savları/kuramları genel sosyal teori çerçevesinde ele alarak, medya eleştirisi ile toplumsal eleştiriyi bağlantılandırmaktadır. Ders sonunda Eleştirel Teori/Frankfurt Okulu, eleştirel ekonomi politik yaklaşım, kültürel çalışmalar geleneği, feminist yaklaşımlar, postmodernizm gibi güncel ve farklı yaklaşımlar zemininde kitle iletişiminin ve medyanın  anlaşılması amaçlanmaktadır.

DERSİN ÖĞRENME KAZANIMLARI

  • Eleştirinin ne olduğu ve neye yönelik olduğunu açıklar.
  • Toplumsal eleştirinin tarihsel ve düşünsel kökenlerini ayırt eder.
  • Medya eleştirisini toplumsal eleştiri çerçevesinde değerlendirir.
  • Eleştirel düşünce ile geleneksel eleştiriyi karşılaştırır.
  • Geleneksel eleştiri ile eleştirel düşüncenin bilgibilimsel farkını açıklar.
  • Geleneksel eleştiri ile eleştirel düşüncenin metodolojik farkını açıklar.
  • Eleştirel kuramların tarihsel ve düşünsel kökenlerini açıklar.
  • Hegel, Marks, Gramsci ve Althusser gibi düşünürler arasındaki kavramsal bağlantıları ve kopmaları değerlendirir.
  • Frankfurt Okulu’nun toplum ve medya eleştirisinin kavramsal uğraklarını değerlendirir.
  • Eleştirel iletişim kuramında 1960’lardan itibaren başlayan yeni konumlanmaları yorumlar.
  • Yeni eleştirelliğin arka planındaki temel siyasi, toplumsal-ekonomik ve kültürel dinamikleri ayırt eder.
  • Yeni eleştirelliğin Marksizmde hangi önermelerin sorunlarından kaynaklandığını saptar.
  • Yeni eleştirelliğin medya çalışmalarında ne tür yönelimlere yol açtığını değerlendirir.
  • Kültürel çalışmalar yaklaşımının temel derdini ve ilgilerini, klasik Marksist medya eleştirisiyle karşılaştırmalı olarak açıklar.
  • Kültürel çalışmaların tematik ilgilerini ayırt eder ve bunların yeni toplumsal hareketlerle bağlantısını kurar.
  • Kültürel çalışmalar alanında yapılan belli başlı araştırma örneklerini değerlendirir.
  • Medya eleştirisini ve çözümlemesini belirli bir yaklaşıma ve yönteme dayalı olarak gerçekleştirir.

DERSİN KARŞILADIĞI PROGRAM YETERLİLİKLERİ

  • PY 1: Yerel, ulusal ve ulus ötesi düzeyde siyasi, ekonomik, kültürel, toplumsal ve hukuki işleyişe dair disiplinlerarası bir bilgi ve yaklaşıma sahip olur.
  • PY-2: Başta iletişim alanı olmak üzere toplumbilim, hukuk ve siyasetle ilgili kuram ve yöntem bilgisine sahip olur.
  • PY 5: İletişim yapı ve süreçlerini bilir; ilgili mevzuat hakkında bilgi sahibi olur.
  • PY-7: Başta görsel işitsel alanlarla ilgili olmak üzere tüm toplumsal olay ve olguları kavramsallaştırma ve analiz etme becerisine sahip olur; kanıtlara ve araştırmalara dayalı çözüm önerileri geliştirebilir.

HAFTALIK DERS İÇERİĞİ

  • 1.hafta Dersin tanıtımı
  • 2.hafta Frankfurt Okulu I (Theodor W. Adorno ve Max Horkheimer)
  • 3.hafta Frankfurt Okulu II (Herbert Marcuse ve Walter Benjamin)
  • 4.hafta Frankfurt Okulu III (Leo Lowenthal ve Jürgen Habermas)
  • 5.hafta Ekonomi Politik Yaklaşım I (İngiltere: Peter Golding, Graham Murdock, Nicholas Garnham)
  • 6.hafta ARA SINAVLAR
  • 7.hafta ARA SINAVLAR
  • 8.hafta Ekonomi Politik Yaklaşım II (Kuzey Amerika: Robert McChesney, Vincent Mosco, Dan Schiller)
  • 9.hafta Kültürel Çalışmalar I (Stuart Hall, kodlama kodaçım modeli)
  • 10.hafta Kültürel Çalışmalar II (İzleyici Araştırmaları ve David Morley)
  • 11.hafta Kültürel Çalışmalar III (Ekonomi Politik yaklaşım Kültürel Çalışmalar tartışması ve Lawrence Grossberg)
  • 12.hafta Feminist medya çalışmaları (Liesbet van Zoonen)
  • 13.hafta Yeni medyayı ve postmodernizm-medya ilişkisini konu alan yaklaşımlar-I (Jean Baudrillard)
  • 14.hafta Yeni medyayı ve postmodernizm-medya ilişkisini konu alan yaklaşımlar-II (Paul Virilio ve Manuel Castells)
  • 15.hafta FİNAL SINAVLARI

KAYNAKLAR

  • Hardt, Hanno (1999). “ ‘Eleştirel’in Geri Dönüşü ve Radikal Muhalefetin Meydan Okuyuşu: Eleştirel Teori, Kültürel Çalışmalar ve Amerikan Kitle İletişimi Araştırması.” Medya İktidar İdeoloji içinde. Der. Mehmet Küçük. 2. basım. Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.
  • Adorno, Theodor W. (2005). “Kültür Endüstrisini Yeniden Düşünmek.” Kitle İletişim Kuramları içinde. Der. ve Çev. Erol Mutlu. Ankara: Ütopya Yayınevi. sf. 240-249.
  • Kejanlıoğlu, Beybin D. (2005). Frankfurt Okulu’nun Eleştirel Bir Uğrağı: İletişim ve Medya. Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları. sf. 173-207.
  • Habermas, Jurgen (2004). “Kamusal Alan.” Kamusal Alan içinde. Der. Meral Özbek. İstanbul: Hil Yayın. sf. 95-102.
  • Stevenson, Nick (2008). Medya Kültürleri: Sosyal Teori ve Kitle İletişimi. Ankara: Ütopya Yayınevi. sf. 85-128.
  • Golding, Peter ve Graham Murdock (2002). “Kültür, İletişim ve Ekonomi Politik.” Medya Kültür Siyaset içinde. Der. Süleyman İrvan. Çev. Dilek Beybin Kejanlıoğlu. Genişletilmiş ikinci baskı. Ankara: Alp Yayınevi. sf. 59-97.
  • Garnham, Nicholas (2008). “Bir Kültürel Materyalizm Teorisine Doğru.” İletişim Çalışmalarında Kırılmalar ve Uzlaşmalar. Der. Sevilay Çelenk. Ankara: De Ki Yayınları. sf. 67-83.
  • McChesney, Robert W. (2003). “Küresel İletişimin Politik Ekonomisi.” Kapitalizm ve Enformasyon Çağı: Küresel İletişim Devriminin Politik Ekonomisi. Der. Robert W. McChesney vd. Çev. Nil Senem Çınga vd. Ankara: Epos Yayınları. sf. 7-38.
  • Mosco, Vincent (2006). “Bilgi Endüstrilerinde Emeğin Yöndeşmesi.” İletişim: Kuram ve Araştırma Dergisi sayı 23: 63-80.
  • Hall, Stuart (2008). “Kültürel Çalışmalar ve Teorik Mirası.” İletişim Çalışmalarında Kırılmalar ve Uzlaşmalar. Der. Sevilay Çelenk. Ankara: De Ki Yayınları. sf. 85-114.

Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesi